Datos Informativos

RESEÑA HISTORICA DE LA PROVINCIA DE SUCUMBIOS.

El 13 de Febrero de 1989 en el Gobierno del Presidente Rodrigo Borja, mediante Ley No. 008 fue creada la provincia de Sucumbíos, cuya  capital es la ciudad de Nueva Loja - cantón Lago Agrio, esta jurisdicción constaba en ese entonces con los siguientes cantones: Lago Agrio, Shushufindi, Sucumbíos, Putumayo, Gonzalo Pizarro este ultimo que comprendía las ciudades de Lumbaquí y Cascales, posteriormente se produce la cantonización de Cascales.

La Quinta provincia  amazonica tuvo varias  razones para su creación entre ellas, la inmensa riqueza petrolera y minera que hasta entonces poseía la provincia del Napo, así como la localización de los yacimientos petrolíferos, la estratégica configuración limítrofe, la presión poblacional y las imperiosas necesidades básicas insatisfechas obligan al Estado ecuatoriano a un reordenamiento jurisdiccional del territorio en esta zona de la amazonía.

Gracias a las gestiones realizadas por el Comité Pro Creación de la Quinta Provincia Amazónica, presidido por ilustres personalidades de Nueva Loja y de otras ciudades, se logro finalmente concretar tan anhelado sueño.

Este Comité de creación provincial quedó conformado por las siguientes personas:

Presidente.........           Sr. Jorge Añazco
Vicepresidente.......      Sr. Fabián Solís
Secretario........            Sr. Carlos Galvéz
Tesorero.......               Sr. Emigdio Rojas Marín
Coordinador General    Sr. Raimundo Astudillo

Se realizaron varios eventos para recolectar fondos, que eran necesarios para cubrir los costos de los estudios de factibilidad y las continuas salidas a la capital de la República, para dar a conocer a las autoridades nacionales el proyecto en mención.

El concejal Raimundo Astudillo fue el encargado de exponer la tesis de provincialización ante el Consorcio de Municipios amazónicos.

El proyecto poco a poco iba tomando cuerpo. A fines de 1984 se publica el primer manifiesto a la provincia y el país dando a conocer el proyecto de creación de la Quinta Provincia Amazónica.

 

El presidente del Congreso Nacional en ese entonces Dr. Wilfredo Lucero, fijó el 24 de enero de 1989 como fecha para el segundo y definitivo debate del proyecto de provincialización, se instaló el Plenario y se empezó la lectura y discusión de la LEY DE CREACIÓN DE LA PROVINCIA DE SUCUMBÍOS. Con el apoyo del Sr. Jorge González en ese entonces diputado de Napo, quien gracias a su gestion ante sus colegas y funcionarios de Gobierno, obtuvo el apoyo para llegar al feliz término.

El Congreso Nacional discutió el proyecto sin mayores reparos. Tras  la intensa gestion legislativa y gubernamental se logro que se ponga  el  ejecútese de la  ley en las festividades del Oriente. Es así que el Presidente de la República Dr. Rodrigo Borja aprobó la Ley de la creación de la provincia el 11 de febrero de 1989. El 13 se publicaba en el Registro Oficial No. 127, con el cual nació oficialmente nuestra provincia de Sucumbíos.

En  los  actuales  momentos  sucumbios  cuenta  con  siete  cantones: Lago Agrio, Cascales, Gonzalo  Pizarro, Sucumbios, Cuyabeno, Putumayo y Shushufindi

Extensión Territorial:  18.327 Km2. 

La provincia tiene 150.000 habitantes, 50.000 urbanos y 100.000 rurales.

Limita al norte con la República de Colombia;
  al sur, con la provincia de Napo;
  al este, con Colombia y Perú; y
  al oeste, con Carchi, Imbabura y Pichincha.

 


 

 


www.sucumbios.gov.ec

 

 SUCUMBIOS MARKA WIÑARISHKATA YACHANA

(Reseña histórica de la Provincia de Sucumbíos)

Yalik chunka kimsa panchikilla kay waranka ishkun pasat pusak chunka iskun watapi, Ecuador mama llaktata pushak apu Rodrigo Borja, kay kamachik 008 yupaywan wiñachiskami sucumbios marka karka, paypa mama llakta Nueva Loja shutiwan – kiti Lago Agrio, chay punchakunapika mayanlla llaktakunata charirkami kiti: Lago Agrio, Shushufindi,Sucumbíos, Putumayo, Gonzalo Pizarro kay puchukay llaktakuna karkami Lumbaquí shina Cascales, kipa watakunapi, ña kiti kuna tukunurka.

Kay pichka marka antisuyumanta, charirkami tawka munaykunata  pay wiñarinkak, chaykuna karka: Tawkalla yana kuryuk allpakaskamanta, shuk kurikunata charishkamanta, chay punchakama Napo marka kashkapi, chaykuna yalipipash tupanurkami yanakury llukshina uktukunata, yapalla sayllapi tuparishkamant shinallatapash yapalla runakuna mañaymanta astawanpash llaktakuna ministikuna mana tyaskamanta, chasnamantami Ecuador mama llaktata mañankuna kay kawsay antisuyu allpakunapi paktalla yanapay tyachu.

Kallaripika kay shinchi wankuritami yupaychanun kasna pichka marka shayarishkamanta kay antisuyu ukupi, Nueva loja shina shuk llaktakunamanta tawkalla yuyaysapa runakunami  shinchita ñakarinurka kasna muskuy paktarishka kanka.

Kay wankurita ñawpakma apak mashikuna kasnami shutichuishka karka.

Pushak apuk                    mashi Jorge Añazco

Kipa pushak apu                mashi  Fabián Solís

Killka aspik apu               mashi  Carlos Galvéz

Kullki tantachik apu           mashi Emigdio Rojas Marín

Wiynaru                        mashi Raimundo Astudillo

Kullkita tupankak tawka ruraykunatami paktachinurka, chay kullkitaka kay estudios de factibilidad shina tawka purikunata Quito llaktakama rurashkapi tukuchinurka, kay marka sharinkak nishka yuyaywan.

Kay concejal Raimundo Astudillo karkami shutichiska, sucumbios marka tukunkak nishka rimauykunata yalichinckak, kay Consorcio de Municipios amazónicos nishka tantanakuypi.

Kay Congreso Nacional pushak apu Dr. Wilfredo Lucero, sakirka kay ishkaychunka chusku kullakillapi kay waranka iskun pasat pusak chunka iskun watapi, kay shuk shina ishkaykuti yuyarishkapi ari nishka sakirichu, kay kipapakchiruray  markashina kankak, chay punchakunapi ñami kallarirka tantanakuypi shina killka katinapi astawan sucumbios marka tukunamanta kamachikta shinchita rimarinkak. Chay yanapay karkami mashi Jorge González pay diputado Napo markamanta kashka rayku shinallata paypa mashikunawa wankurishpami kasna marka tukunata ari, allí yuyayta chaskinurka.

Kay Congreso Nacional ukupi shinchitami rimarinurka kipapakchiruray  mana llakiwan ari nishka tukunkak. Tawkalla purishka kipa shina Paktalla mamallakta apukunata rimashka kipami misharirka kay kamachikpi antisuyumanta raymikuna killkarisha kanka.  Chay kipami Ecuador mama llakta pushak Dr. Rodrigo Borja ari nishpa riman kamachikpi sucumbios marka wiñarinamanta kay chunka shuk  panchikillapi shuna waranka iskun pasat, pusak chunka ishkun watapi (11 de febrero de 1989). Ña kay  chunka kimsa punchapi kutkuy Ecuador mama llaktpi kawsak runakuna riksiriska kankak killkasha sakirin Registro Oficial No. 127, chaywanmi ña paktalla sucumbios marka wiñachiska sakirin.

Kay punchakunapi sucumbios markaka charinmi kanchis kitikunata: Lago Agrio, Cascales, Gonzalo  Pizarro, Sucumbios, Cuyabeno, Putumayo y Shushufindi.

Allpakunata tupusha yachay kanmi:  18.327 Km2.

Sucumbios markapika 150.000 runakunami kawsanun, 50.000 llaktapi y 100.000 kimi kuchukunapi.

Kay kunami sucumbios markapak saywakuna:

Kay chinchasuyupika Colombia mamallaktawan;

Kay kullasuyupika Napo markawan;

Kay antisuyupika Colombia mamallaktawan shina Perú mama llaktawan.

kuntinsuyupika Carchi, Imbabura shina Pichincha markakunawan

   

Link

Visitantes

212818
hoyhoy1017
AyerAyer1081
Esta semanaEsta semana3111
Este mesEste mes7935
TodosTodos212818

¿Quién está en línea?

Tenemos 45 invitados conectado